Πρόσθεσε το Newsbeast στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google

Σαν σήμερα, στις 26 Σεπτεμβρίου 2000, η Ελλάδα ζει μία από τις μεγαλύτερες ναυτικές τραγωδίες της σύγχρονης ιστορίας της. Το επιβατηγό-οχηματαγωγό «Εξπρές Σάμινα» προσκρούει στις βραχονησίδες «Πόρτες», λίγο έξω από το λιμάνι της Πάρου, και βυθίζεται. Ογδόντα ένας άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους.

Είκοσι έξι χρόνια αργότερα, το ναυάγιο παραμένει συνδεδεμένο όχι μόνο με τον μεγάλο αριθμό των θυμάτων, αλλά και με τα ερωτήματα που προκάλεσε για την ασφάλεια της ελληνικής ακτοπλοΐας, τη λειτουργία του πλοίου και τις ευθύνες πληρώματος και εταιρείας.

Το «Εξπρές Σάμινα» είχε ναυπηγηθεί στη Γαλλία το 1966 και την ημέρα της καταστροφής ήταν ήδη 34 ετών. Το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου εκτελούσε το δρομολόγιο Πειραιάς – Πάρος – Νάξος – Ικαρία – Σάμος – Πάτμος – Λειψοί.

Σύμφωνα με τις καταγραφές, είχε αποπλεύσει από τον Πειραιά με 533 άτομα, 472 επιβάτες και 61 μέλη πληρώματος.

Η πρόσκρουση στις «Πόρτες»

Λίγο μετά τις 22:00 και ενώ το πλοίο πλησίαζε την Παροικιά, με ανέμους που έφταναν τα 8 μποφόρ, το «Σάμινα» κινούνταν με περίπου 18 κόμβους.

Περίπου στις 22:12, δύο ναυτικά μίλια από την Πάρο, προσέκρουσε στις βραχονησίδες «Πόρτες».

Η σύγκρουση προκάλεσε μεγάλο ρήγμα στα δεξιά ύφαλα. Το νερό άρχισε να κατακλύζει το μηχανοστάσιο, το πλοίο πήρε γρήγορα μεγάλη κλίση και, σύμφωνα με τις καταγραφές της εποχής, βυθίστηκε περίπου 25 λεπτά μετά την πρόσκρουση.

Οι συνθήκες που ακολούθησαν ήταν χαοτικές. Το ηλεκτρικό σύστημα τέθηκε εκτός λειτουργίας, επικράτησε σκοτάδι και εκατοντάδες άνθρωποι προσπάθησαν να εγκαταλείψουν το πλοίο μέσα σε ισχυρούς ανέμους και μεγάλη θαλασσοταραχή.

Μαρτυρίες διασωθέντων έκαναν λόγο για προβλήματα στην οργάνωση της εκκένωσης, για ελαττωματικά ή δύσχρηστα σωστικά μέσα και για ελλιπή καθοδήγηση των επιβατών.

Οι κάτοικοι της Πάρου έπεσαν στη θάλασσα για να σώσουν ανθρώπους

Η επιχείρηση διάσωσης εξελίχθηκε μέσα σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Στο σημείο έσπευσαν σκάφη του Λιμενικού, αλιευτικά, εμπορικά πλοία αλλά και κάτοικοι της Πάρου και της Αντιπάρου. Ψαράδες και απλοί πολίτες βγήκαν με τα σκάφη τους στη θάλασσα και περισυνέλεξαν ναυαγούς, ενώ αρκετοί βούτηξαν στο νερό για να βοηθήσουν ανθρώπους που πάλευαν να κρατηθούν στην επιφάνεια.

Οι άνθρωποι που συμμετείχαν εκείνο το βράδυ στη διάσωση έχουν έκτοτε ιδιαίτερη θέση στις εκδηλώσεις μνήμης για το ναυάγιο.

Ο επίσημος απολογισμός που αναφέρεται συχνότερα είναι 81 νεκροί, ενώ εκατοντάδες άνθρωποι διασώθηκαν. Οι πηγές της ΕΡΤ αναφέρουν 457 διασωθέντες, αν και σε παλαιότερες καταγραφές εμφανίζονται διαφορετικοί αριθμοί.

Την ίδια νύχτα πέθανε από καρδιακή προσβολή και ο λιμενάρχης Πάρου Δημήτρης Μάλαμας, ο οποίος συμμετείχε στον συντονισμό της επιχείρησης και βρισκόταν υπό τεράστια πίεση.

Οι καταγγελίες για το πλοίο

Μετά την τραγωδία ήρθαν στο προσκήνιο καταγγελίες σχετικά με την κατάσταση του 34χρονου πλοίου, τις επισκευές και τις λεγόμενες «πατέντες» που είχαν γίνει κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του.

Παράλληλα, η έρευνα επικεντρώθηκε στις συνθήκες της πρόσκρουσης, στη λειτουργία των υδατοστεγών θυρών, στα σωστικά μέσα και στις ενέργειες του πληρώματος πριν και μετά τη σύγκρουση.

Η εισαγγελία Σύρου άσκησε αρχικά ποινικές διώξεις για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο σε βάρος μελών του πληρώματος, ενώ η δικαστική έρευνα επεκτάθηκε και στην πλοιοκτήτρια εταιρεία.

Η πολύχρονη δικαστική διαδρομή

Η κύρια δίκη άρχισε το 2005 και ολοκληρώθηκε σε πρώτο βαθμό τον Φεβρουάριο του 2006.

Το δικαστήριο κατέληξε σε επτά καταδίκες. Μεταξύ άλλων, έκρινε ότι καθοριστικό ρόλο στην τραγωδία είχαν οι χειρισμοί στη γέφυρα του πλοίου και οι παραλείψεις που ακολούθησαν την πρόσκρουση.

Η υπόθεση συνεχίστηκε σε δεύτερο βαθμό. Τον Ιούνιο του 2007 το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων Πειραιά έκρινε εκ νέου ενόχους τους επτά κατηγορουμένους και επέβαλε πολυετείς ποινές στον πλοίαρχο Βασίλη Γιαννακή και στον υποπλοίαρχο Αναστάσιο Ψυχογιό, ενώ καταδικάστηκαν και στελέχη της πλοιοκτήτριας εταιρείας.

Το 2008 ο Άρειος Πάγος επικύρωσε τις βασικές καταδίκες του Εφετείου. Αργότερα, το 2010, η ποινή του πλοιάρχου Γιαννακή μειώθηκε στα 5,5 χρόνια, καθώς μεταβλήθηκε η νομική αξιολόγηση μέρους των πράξεων για τις οποίες είχε καταδικαστεί.

Οι άνθρωποι που προσπάθησαν να σώσουν τους άλλους

Μέσα στην τραγωδία καταγράφηκαν και πράξεις αυτοθυσίας.

Ένα από τα πρόσωπα που αναφέρονται στις μαρτυρίες είναι ο καμαρότος Θέμης Κυπριώτης, ο οποίος φέρεται να βοήθησε επιβάτες να εγκαταλείψουν το πλοίο και να έδωσε το σωσίβιό του προκειμένου να σωθούν άλλοι.

Αντίστοιχα, επιβάτες, στρατιώτες που ταξίδευαν με το πλοίο, ψαράδες και κάτοικοι της Πάρου βρέθηκαν μέσα στη θάλασσα ή στα σκάφη διάσωσης προσπαθώντας να κρατήσουν ζωντανούς όσους περισσότερους μπορούσαν.

Οι μαρτυρίες όσων επέζησαν περιγράφουν το ίδιο σκηνικό: απόλυτο σκοτάδι μετά τη διακοπή του ρεύματος, ισχυρούς ανέμους, ανθρώπους στη θάλασσα χωρίς σωσίβια και μεγάλη σύγχυση για το πώς έπρεπε να εγκαταλείψουν το πλοίο.

Μια τραγωδία που έμεινε στη συλλογική μνήμη

Το ναυάγιο του «Εξπρές Σάμινα» προκάλεσε ευρεία δημόσια συζήτηση για την ηλικία και τη συντήρηση των πλοίων της ακτοπλοΐας, τους ελέγχους ασφαλείας, τις συνθήκες εργασίας των πληρωμάτων και την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών εποπτείας.

Είκοσι έξι χρόνια μετά τη νύχτα της 26ης Σεπτεμβρίου 2000, οι «Πόρτες» της Πάρου παραμένουν συνδεδεμένες με μία από τις πιο οδυνηρές σελίδες της ελληνικής ακτοπλοΐας: 81 άνθρωποι που δεν έφτασαν ποτέ στον προορισμό τους και εκατοντάδες επιζώντες που κουβαλούν ακόμη τη μνήμη εκείνης της νύχτας.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1371: Οι δυνάμεις του Οθωμανού σουλτάνου Μουράτ Α’ νικούν τον Σερβικό Στρατό στη μάχη του Έβρου.

1687: Ο Παρθενώνας υφίσταται μερική καταστροφή από έκρηξη πυριτιδαποθήκης, κατά τον βομβαρδισμό που εξαπολύει ο ενετικός στρατός του Φραντσέσκο Μοροζίνι εναντίον των Οθωμανών, στην πολιορκία της Αθήνας. Οι Οθωμανοί χρησιμοποιούσαν τον ναό ως αποθήκη πυρίτιδας, και μία οβίδα των Ενετών χτύπησε τη στέγη στις 26 Σεπτεμβρίου, προκαλώντας έκρηξη που κατέστρεψε μεγάλο μέρος του μνημείου και άλλαξε για πάντα την εικόνα της Ακρόπολης. Το γεγονός άφησε ανεξίτηλες πληγές στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και σημάδεψε ολόκληρη την ιστορία της τέχνης.

1815: Ιδρύεται η «Ιερά Συμμαχία» μεταξύ Πρωσίας, Ρωσίας και Αυστρίας, που θα βάλει πολλά εμπόδια στην Ελληνική Επανάσταση.

1916: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος σχηματίζει στη Θεσσαλονίκη με τον στρατηγό Δαγκλή και τον ναύαρχο Κουντουριώτη (Επαναστατική Τριανδρία) την Κυβέρνηση Εθνικής Αμύνης, η οποία διακηρύσσει την επιθυμία της για έξοδο της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό των δυνάμεων της Αντάντ.

1920: Επιδεινώνεται σοβαρά η υγεία του βασιλιά της Ελλάδας, Αλεξάνδρου, μετά από δάγκωμα πιθήκου.

1980: Βόμβα εκρήγνυται κατά τη διάρκεια της μεγάλης γιορτής μπίρας, του Οκτόμπερφεστ, στο Μόναχο, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 13 άνθρωποι και να τραυματισθούν 211. Ένα από τα θύματα είναι και ο δράστης της επίθεσης, ο 21χρονος φοιτητής Γκούντολφ Κέλερ, γνωστός για το ακροδεξιό του παρελθόν.

1989: Η τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη» δολοφονεί τον Παύλο Μπακογιάννη στην είσοδο της πολυκατοικίας της οδού Ομήρου στην Αθήνα, όπου στεγαζόταν το γραφείο του. Η ενέργεια αυτή συγκλόνισε την πολιτική επικαιρότητα εκείνων των ημερών, η οποία μονοπωλούνταν από την έναρξη της διαδικασίας για την παραπομπή των πολιτικών του σκανδάλου Κοσκωτά. Την ίδια ημέρα εγκρίνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση η χρηματοδότηση του προγράμματος για την Ευρυτανία, που ο ίδιος ο Παύλος Μπακογιάννης είχε καταρτίσει.

1997: Περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι από την Ελλάδα και το εξωτερικό παρακολουθούν τη συναυλία των U2 στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

2000: Στις 22:15 το «Εξπρές Σάμινα» προσκρούει στις βραχονησίδες Πόρτες της Πάρου και μέσα σε 20 λεπτά βυθίζεται. Από τους 510 επιβάτες του, 81 δεν καταφέρνουν να βγουν στη στεριά και πνίγονται.

Γεννήσεις

1888 – Τόμας Στερνς Έλιοτ (Thomas Stearns Eliot), Αμερικανός εκδότης, θεατρικός συγγραφέας, ποιητής και κριτικός, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές του 20ού αιώνα και ηγετική φυσιογνωμία του μοντερνιστικού κινήματος. Γεννήθηκε στο Σεντ Λούις, εγκαταστάθηκε στην Αγγλία και επέλεξε να γίνει Βρετανός υπήκοος το 1927. Τα κορυφαία έργα του περιλαμβάνουν «Έρημη Χώρα», «Ερωτικό τραγούδι του Τζ. Προύφροκ», «Κούφιοι Άνθρωποι» και το θεατρικό «Φονικό στην Εκκλησιά». Τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1948 για την ανανεωτική και πρωτοποριακή συνεισφορά του στη σύγχρονη ποίηση και το θέατρο.

1966 – Χρήστος Δάντης (γενν. Χρήστος Βλαχάκης), Έλληνας τραγουδοποιός, συνθέτης, στιχουργός και παραγωγός, γεννημένος στην Καισαριανή. Ξεκίνησε το 1987, κάνοντας φωνητικά στο «Μωρό μου φάλτσο» του Μιχάλη Ρακιντζή, και το 1990 κυκλοφόρησε τον πρώτο του προσωπικό δίσκο «Δακτυλικά αποτυπώματα». Από εκείνη τη χρονιά καθιερώθηκε στη σκηνή με επιτυχίες όπως «Push ups» και ποπ-ροκ αλλά και λαϊκούς δίσκους. Δημιουργός-συνθέτης του «My Number One» (Έλενα Παπαρίζου, Eurovision 2005), αλλά και συνεργάτης μεγάλων ονομάτων της ελληνικής μουσικής, θεωρείται ένας από τους σημαντικούς εκπροσώπους της ποπ/ροκ και λαϊκής σκηνής από τα ‘90s μέχρι σήμερα.

1981 – Σερένα Ουίλιαμς (Serena Williams), Αμερικανίδα πρώην επαγγελματίας τενίστρια, πολυνίκης του παγκόσμιου τένις και σύμβολο ενδυνάμωσης των γυναικών στον αθλητισμό. Κατέκτησε 23 τίτλους Grand Slam στο μονό (ρεκόρ Open Era), 14 στο διπλό με την αδερφή της Βένους και 4 χρυσά Ολυμπιακά μετάλλια, φτάνοντας στο Νο1 της παγκόσμιας κατάταξης για 319 εβδομάδες. Ξεχώρισε για τη δύναμη, το αγωνιστικό πνεύμα και την ανθεκτικότητα της, ενώ συνέβαλε στην αλλαγή της εικόνας των γυναικών αθλητριών, τόσο ως αθλήτρια όσο και ως επιχειρηματίας και ακτιβίστρια.

Θάνατοι

1902 – Λίβαϊ Στρως (Levi Strauss), Γερμανικής καταγωγής Αμερικανός επιχειρηματίας και ιδρυτής της Levi Strauss & Co., της πρώτης εταιρείας παραγωγής μπλου τζιν στον κόσμο. Γεννήθηκε το 1829 στη Βαυαρία ως Λεμπ Στράους (Löb Strauß) και μετανάστευσε το 1847 στις ΗΠΑ, όπου ξεκίνησε ως έμπορος υφασμάτων και στη συνέχεια, μαζί με τον ράφτη Jacob Davis, εφηύρε το πρώτο παντελόνι ενισχυμένο με χάλκινους πείρους πάνω σε ντένιμ (1873). Τα Levi’s αναδείχθηκαν σε σήμα κατατεθέν της αμερικανικής εργατιάς και έγιναν παγκόσμιο σύμβολο της μόδας, ενώ ο ίδιος έμεινε γνωστός για τη φιλανθρωπική του δράση και την κληρονομιά στη βιομηχανία ενδυμάτων.

1989 – Παύλος Μπακογιάννης, Έλληνας πολιτικός, δημοσιογράφος και αγωνιστής για τη δημοκρατία, δολοφονημένος στην Αθήνα το 1989 από τη «17 Νοέμβρη». Γεννήθηκε στα Βελωτά Ευρυτανίας (1935), σπούδασε Πολιτικές και Οικονομικές Επιστήμες στην Πάντειο και Διδακτορικό Κοινωνικών Επιστημών στη Γερμανία. Διετέλεσε διευθυντής του ελληνικού προγράμματος της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας και ενεργός αντιδικτατορικός.

2008 – Πωλ Νιούμαν (Paul Newman), Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης, επιχειρηματίας και φιλάνθρωπος, πέθανε στις 26 Σεπτεμβρίου 2008 σε ηλικία 83 ετών από καρκίνο των πνευμόνων. Τιμήθηκε με Όσκαρ, Χρυσές Σφαίρες, Emmy, BAFTA, βραβεία στις Κάννες και τη Βενετία, αφήνοντας πίσω του εμβληματικούς ρόλους σε ταινίες-σταθμούς («Cool Hand Luke», «The Hustler», «Butch Cassidy and the Sundance Kid», «The Color of Money», «Road to Perdition»). Ιδρυτής της Newman’s Own και του Hole in the Wall Gang Camp, δώρισε εκατομμύρια σε φιλανθρωπικούς σκοπούς και άφησε σπουδαία παρακαταθήκη σε κοινωνική προσφορά και κινηματογράφο.

Εορτολόγιο

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Βραδιά του Ερευνητή
Διεθνής Ημέρα για την Ολική Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων
Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών
Παγκόσμια Ημέρα Αντισύλληψης
Παγκόσμια Ημέρα Περιβαλλοντικής Υγείας