Σαν σήμερα, στις 24 Απριλίου 2013, το οκταώροφο κτίριο Rana Plaza στο Σαβάρ, κοντά στην Ντάκα του Μπανγκλαντές, κατέρρευσε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, σκοτώνοντας περισσότερους από 1.100 ανθρώπους και τραυματίζοντας χιλιάδες άλλους. Η συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων ήταν εργάτριες και εργάτες της βιομηχανίας ένδυσης, άνθρωποι που βρίσκονταν στις θέσεις τους σε εργοστάσια παραγωγής ρούχων για λογαριασμό της διεθνούς αγοράς. Η τραγωδία καταγράφηκε ως μία από τις φονικότερες βιομηχανικές καταστροφές της σύγχρονης ιστορίας και ανέδειξε με τον πιο οδυνηρό τρόπο τις συνθήκες κάτω από τις οποίες λειτουργούσε ένα μεγάλο μέρος της παγκόσμιας αλυσίδας παραγωγής μόδας.

Το πιο σοκαριστικό στοιχείο ήταν ότι ο κίνδυνος είχε ήδη φανεί. Την προηγούμενη ημέρα είχαν εντοπιστεί μεγάλες ρωγμές στο κτίριο και είχε εκφραστεί έντονη ανησυχία για τη στατικότητά του. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί εργαζόμενοι επέστρεψαν το επόμενο πρωί στους ορόφους όπου στεγάζονταν τα εργοστάσια ενδυμάτων. Λίγη ώρα αργότερα, το Rana Plaza κατέρρευσε, εγκλωβίζοντας εκατοντάδες ανθρώπους κάτω από τόνους μπετόν και μετάλλων. Οι εικόνες από τα ερείπια έκαναν τον γύρο του κόσμου και αποκάλυψαν το ανθρώπινο κόστος πίσω από τα φθηνά ρούχα και την πίεση για όλο και χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Η διεθνής κατακραυγή που ακολούθησε υπήρξε τεράστια. Η κατάρρευση του Rana Plaza έγινε σημείο καμπής για τη βιομηχανία ένδυσης στο Μπανγκλαντές και συνολικά για τη συζήτηση γύρω από την ευθύνη των μεγάλων εταιρειών απέναντι στους εργαζομένους που παράγουν τα προϊόντα τους. Μετά την καταστροφή ξεκίνησαν μαζικοί έλεγχοι ασφαλείας σε χιλιάδες εργοστάσια, έκλεισαν μονάδες που κρίθηκαν επικίνδυνες και ενισχύθηκε το πλαίσιο εποπτείας και εργασιακής προστασίας. Παράλληλα, άνοιξε με μεγαλύτερη ένταση η συζήτηση για τις υπεργολαβίες, τη διαφάνεια στις αλυσίδες εφοδιασμού και τις πραγματικές συνθήκες εργασίας στη «γρήγορη μόδα». Το Rana Plaza παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα της σκοτεινής πλευράς της παγκοσμιοποιημένης παραγωγής.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1624: Ο Πίτερ Μίνουιτ φέρεται, σύμφωνα με την παράδοση, να αγοράζει το νησί του Μανχάταν από Ιθαγενείς έναντι αγαθών αξίας περίπου 60 ολλανδικών φιορινιών (που αργότερα αποδόθηκαν συμβολικά ως 24 δολάρια). Η ιστορία αυτή έχει μείνει εμβληματική, αν και η πραγματική φύση της συμφωνίας και η κατανόησή της από τις δύο πλευρές αμφισβητούνται από την ιστορική έρευνα.

1821: Ο Αθανάσιος Διάκος πεθαίνει στη Λαμία, μία ημέρα μετά τη σύλληψή του στη μάχη της Αλαμάνας, καθώς οι Οθωμανοί τον εκτελούν με ανασκολοπισμό όταν αρνείται να αλλαξοπιστήσει. Η θυσία του γίνεται από πολύ νωρίς ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα του Αγώνα του 1821. Η μορφή του περνά στην ιστορική μνήμη ως υπόδειγμα αυτοθυσίας και αντίστασης.

1827: Οι ελληνικές δυνάμεις ηττώνται στη μάχη του Αναλάτου, στη σημερινή περιοχή του Νέου Κόσμου, μία μόλις ημέρα μετά τον θανάσιμο τραυματισμό του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Η επιχείρηση για τη διάσπαση του κλοιού γύρω από την πολιορκημένη Ακρόπολη της Αθήνας καταρρέει, ενώ οι απώλειες είναι βαριές. Η ήττα αυτή σηματοδοτεί το τέλος της σοβαρής προσπάθειας των επαναστατών να κρατήσουν την Αθήνα εκείνη τη φάση του Αγώνα.

1877: Η Ρωσική Αυτοκρατορία κηρύσσει πόλεμο στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ανοίγοντας τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1877–1878. Η σύγκρουση θα αποδυναμώσει σημαντικά την οθωμανική παρουσία στα Βαλκάνια και θα επηρεάσει άμεσα το λεγόμενο Ανατολικό Ζήτημα. Οι εξελίξεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία και για τον ελληνικό χώρο, επειδή αναδιαμορφώνουν τις ισορροπίες στην περιοχή.

1915: Στην Κωνσταντινούπολη, οι Νεότουρκοι συλλαμβάνουν εκατοντάδες Αρμένιους διανοούμενους, πολιτικούς, κληρικούς και κοινοτικούς ηγέτες, σε μια ενέργεια που θεωρείται η απαρχή της Γενοκτονίας των Αρμενίων. Ακολουθούν εκτοπισμοί, πορείες θανάτου και μαζικές σφαγές σε ολόκληρη την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η 24η Απριλίου έχει καθιερωθεί διεθνώς ως ημέρα μνήμης για ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα του 20ού αιώνα.

1935: Εκτελούνται οι στρατηγοί Αναστάσιος Παπούλας και Μιλτιάδης Κοιμήσης, στο κλίμα σκληρών διώξεων που ακολουθεί το αποτυχημένο βενιζελικό κίνημα του Μαρτίου 1935. Ο Παπούλας, μάλιστα, είχε υπάρξει βασικός μάρτυρας κατηγορίας στη Δίκη των Έξι, γεγονός που δίνει ακόμη βαρύτερο πολιτικό φορτίο στην υπόθεση. Οι εκτελέσεις τους αποτυπώνουν τον ακραίο διχασμό της μεσοπολεμικής Ελλάδας.

1967: Ο σοβιετικός κοσμοναύτης Βλαντίμιρ Κομαρόφ σκοτώνεται όταν το «Soyuz 1» συντρίβεται κατά την επιστροφή του στη Γη, εξαιτίας βλαβών που κορυφώνονται με την αποτυχία του αλεξιπτώτου. Είναι ο πρώτος άνθρωπος που χάνει τη ζωή του στη διάρκεια διαστημικής αποστολής. Ο θάνατός του ανέδειξε με δραματικό τρόπο το κόστος της διαστημικής κούρσας του Ψυχρού Πολέμου.

1980: Αποτυγχάνει η αμερικανική επιχείρηση «Νύχι του Αετού», η προσπάθεια απελευθέρωσης των Αμερικανών ομήρων στην Τεχεράνη. Η αποστολή διακόπτεται στην ιρανική έρημο έπειτα από τεχνικές βλάβες και σύγκρουση ελικοπτέρου με μεταγωγικό αεροσκάφος, που κοστίζει τη ζωή σε οκτώ Αμερικανούς στρατιωτικούς. Το φιάσκο προκαλεί ισχυρό πολιτικό πλήγμα στην προεδρία του Τζίμι Κάρτερ.

1997: Ο Ολυμπιακός κατακτά στη Ρώμη την πρώτη του Ευρωλίγκα στο μπάσκετ, νικώντας την Μπαρτσελόνα με 73-58 στον τελικό του Final Four. Η επιτυχία αυτή αποτελεί ιστορικό ορόσημο για τον σύλλογο και μία από τις κορυφαίες στιγμές του ελληνικού αθλητισμού. Παράλληλα, ενισχύει το κύρος του ελληνικού μπάσκετ σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

2004: Το Σχέδιο Ανάν τίθεται σε χωριστά δημοψηφίσματα στις δύο κοινότητες της Κύπρου και απορρίπτεται από την ελληνοκυπριακή πλευρά με ποσοστό 75,83%, ενώ εγκρίνεται από την τουρκοκυπριακή. Το αποτέλεσμα ματαιώνει τη συγκεκριμένη προσπάθεια επανένωσης του νησιού λίγες μόλις ημέρες πριν από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εξέλιξη επηρεάζει καθοριστικά τη μετέπειτα πορεία του Κυπριακού.

2013: Καταρρέει το συγκρότημα Rana Plaza στο Μπαγκλαντές, όπου στεγάζονταν εργοστάσια ένδυσης, προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 1.100 ανθρώπων και τον τραυματισμό χιλιάδων. Η τραγωδία αποκαλύπτει με ωμό τρόπο τις συνθήκες εκμετάλλευσης στην παγκόσμια βιομηχανία μόδας. Μετά το δυστύχημα, εντείνονται διεθνώς οι πιέσεις για ελέγχους ασφαλείας και εργασιακά δικαιώματα.

2021: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν αναγνωρίζει επίσημα τη Γενοκτονία των Αρμενίων, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά τον όρο αυτό σε προεδρική δήλωση των Ηνωμένων Πολιτειών. Η κίνηση σπάει μια μακρά αμερικανική διπλωματική επιφύλαξη απέναντι στην Τουρκία. Η απόφαση έχει ισχυρό συμβολικό και γεωπολιτικό βάρος, ιδιαίτερα για τους λαούς της περιοχής που διατηρούν ζωντανή τη μνήμη αντίστοιχων διωγμών.

Γεννήσεις

1919 – Γλαύκος Κληρίδης (Glafcos Clerides) (24 Απριλίου 1919 – 15 Νοεμβρίου 2013), Κύπριος πολιτικός, από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Διετέλεσε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας (1993–2003) και είχε καθοριστικό ρόλο στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού. Με μακρά πολιτική διαδρομή, που περιλάμβανε και την προεδρία της Βουλής, συνέδεσε το όνομά του με την ευρωπαϊκή πορεία της Κύπρου και τη σταθερότητα της χώρας.

1942 – Μπάρμπρα Στράιζαντ (Barbra Streisand), Αμερικανίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της παγκόσμιας ψυχαγωγίας. Με καριέρα που εκτείνεται σε δεκαετίες, διακρίθηκε τόσο στη μουσική όσο και στον κινηματογράφο, με επιτυχίες όπως «The Way We Were» και ταινίες όπως «Funny Girl», για την οποία τιμήθηκε με Όσκαρ. Η ξεχωριστή φωνή και η καλλιτεχνική της παρουσία την καθιέρωσαν ως παγκόσμιο σύμβολο.

1949 – Πασχάλης Τερζής, Έλληνας τραγουδιστής, από τις πιο χαρακτηριστικές και αγαπητές φωνές του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Με αυθεντική ερμηνεία και έντονο συναίσθημα, καθιερώθηκε μέσα από τραγούδια που γνώρισαν μεγάλη απήχηση, όπως «Στα είπα όλα», «Δεν σε θέλω πια» και «Αλήτισσα ψυχή». Η πορεία του, κυρίως από τη δεκαετία του ’80 και μετά, τον ανέδειξε σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της λαϊκής μουσικής στην Ελλάδα.


1952 – Ζαν-Πολ Γκοτιέ (Jean-Paul Gaultier), Γάλλος σχεδιαστής μόδας, από τις πιο αναγνωρίσιμες και επιδραστικές μορφές της σύγχρονης μόδας. Έγινε γνωστός για το τολμηρό, αντισυμβατικό του ύφος, που συνδύασε υψηλή ραπτική με στοιχεία ποπ κουλτούρας, ανατρέποντας τα καθιερωμένα αισθητικά πρότυπα. Συνεργάστηκε με καλλιτέχνες όπως η Madonna και σχεδίασε εμβληματικά κοστούμια, ενώ η παρουσία του καθόρισε τη μόδα των τελευταίων δεκαετιών.

Θάνατοι

1821 – Αθανάσιος Διάκος (1788 – 24 Απριλίου 1821), Έλληνας αγωνιστής και στρατιωτικός, από τις πιο εμβληματικές μορφές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Διακρίθηκε για τη γενναιότητα και την αυτοθυσία του στη μάχη της Αλαμάνας, όπου πολέμησε μέχρι τέλους απέναντι στις οθωμανικές δυνάμεις. Η σύλληψη και ο μαρτυρικός θάνατός του τον κατέστησαν διαχρονικό σύμβολο ηρωισμού και αντίστασης, με έντονη παρουσία στη συλλογική μνήμη του Ελληνισμού.


2004 – Εστέ Λόντερ (Estée Lauder) (1 Ιουλίου 1908 – 24 Απριλίου 2004), Αμερικανίδα επιχειρηματίας, ιδρύτρια της ομώνυμης εταιρείας καλλυντικών και μία από τις πιο επιδραστικές γυναίκες στον χώρο της ομορφιάς. Με καινοτόμες πρακτικές μάρκετινγκ και έμφαση στην ποιότητα, δημιούργησε ένα παγκόσμιο brand που άλλαξε τη βιομηχανία των καλλυντικών. Η πορεία της αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα επιχειρηματικής επιτυχίας και γυναικείας πρωτοπορίας στον 20ό αιώνα.

Εορτολόγιο

Αχιλλεύς, Αχιλλεία, Δούκας, Δούκισσα, Ελισάβετ, Ζαμπέτης, Ζαμπέτα, Φορτουνάτος

Παγκόσμιες Ημέρες / Επέτειοι

Διεθνής Ημέρα για τον Πολυμερισμό και την Διπλωματία της Ειρήνης
Διεθνής Ημέρα Γλυπτικής
Παγκόσμια Ημέρα για τον Αθλητισμό των Τυφλών
Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντικής Υπηρεσίας Νέων
Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τη Χρόνια Ρινοκολπίτιδα με Ρινικούς Πολύποδες