Σαν σήμερα, στις 7 Φεβρουαρίου 1963, η ακτογραμμή της Αιγιάλειας έζησε μια σκηνή που έμοιαζε βγαλμένη από ταινία τρόμου. Η θάλασσα στον Κορινθιακό άλλαξε πρόσωπο από τη μια στιγμή στην άλλη και ένα καταστροφικό παλιρροϊκό κύμα χτύπησε τις παραλίες γύρω από το Αίγιο, με μαρτυρίες της εποχής να μιλούν για νερό που εισχώρησε βαθιά στην ξηρά και σάρωσε ό,τι βρήκε μπροστά του.

Η εικόνα που έμεινε να στοιχειώνει τις τοπικές αφηγήσεις είναι σχεδόν σουρεαλιστική: «καράβια βγήκαν στη στεριά και χταπόδια ανέβηκαν στα δένδρα!». Κι όμως, αυτό ακριβώς περιέγραφαν όσοι είδαν βάρκες και καΐκια να «ταξιδεύουν» μακριά από την ακτή, ενώ ψάρια και θαλάσσια ζώα βρέθηκαν εκεί όπου πριν υπήρχε δρόμος, αυλές και χωράφια.

Τι προκάλεσε το κύμα στον Κορινθιακό

Παρότι στη συλλογική μνήμη το γεγονός συνδέθηκε συχνά με «υποθαλάσσιο σεισμό», η σύγχρονη επιστημονική καταγραφή δείχνει μια πιο συγκεκριμένη, γεωλογική αιτία: μια μεγάλη παράκτια και υποθαλάσσια κατολίσθηση ιζημάτων κοντά στις εκβολές του Σαλμενίκου ποταμού, δυτικά του Αιγίου. Σε σχετικές μελέτες το γεγονός καταγράφεται ως «ασεισμικά» προκληθέν τσουνάμι, δηλαδή ένα τσουνάμι που μπορεί να γεννηθεί από την κατάρρευση μαζών ιζήματος, ακόμη και χωρίς να προηγηθεί ένας ισχυρός σεισμός που να γίνει έντονα αισθητός.

Τα νούμερα για το ύψος του κύματος διαφέρουν ανάλογα με την πηγή, κάτι αναμενόμενο για γεγονότα που καταγράφηκαν σε μια εποχή με περιορισμένα όργανα και άμεσες μετρήσεις. Επιστημονικές αναφορές μιλούν για κύμα περίπου 6 μέτρων, ενώ δημοσιογραφικές περιγραφές της εποχής και μεταγενέστερα αφιερώματα ανεβάζουν την εκτίμηση αισθητά.

Η Αιγιάλεια μέσα σε λίγα λεπτά

Σύμφωνα με τον απολογισμό που αποδόθηκε τότε σε ρεπορτάζ και αναδρομές, το τσουνάμι άφησε πίσω του τέσσερις νεκρούς και 26 τραυματίες, με εκτεταμένες ζημιές σε σπίτια, καταστήματα, καλλιέργειες και σκάφη. Σε ορισμένες επιστημονικές καταγραφές, οι αριθμοί των θυμάτων και τραυματιών εμφανίζονται μικρότεροι, κάτι που δείχνει πόσο «ρευστή» ήταν η πληροφόρηση εκείνων των ωρών και ημερών.

Όσοι βρέθηκαν στην παραλία είδαν τη θάλασσα να αλλάζει επίπεδο απότομα, να υποχωρεί και να επιστρέφει επιθετικά, μετατρέποντας τη ζώνη της ακτής σε πεδίο συντριβής. Το πιο τρομακτικό στοιχείο δεν ήταν η διάρκεια, αλλά η ταχύτητα: η καταστροφή ήρθε «καρφί», μέσα σε χρόνο που δεν άφηνε περιθώρια αντίδρασης.

Το ίδιο 24ωρο στον Βορρά

Την ίδια ημέρα, η Ελλάδα δοκιμάστηκε και αλλού, με αναφορές για πλημμύρες στη Μακεδονία και τη Θράκη, καθώς μεγάλοι όγκοι νερού και πάγου κατέβαιναν προς τα ελληνικά εδάφη από τη Βουλγαρία και την τότε Γιουγκοσλαβία. Το σκηνικό συμπλήρωνε μια χειμωνιάτικη χώρα που πάλευε ταυτόχρονα με το ακραίο υδρολογικό φορτίο και τις ζημιές σε υποδομές και καλλιέργειες.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1497: Στη Φλωρεντία, οπαδοί του Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα ρίχνουν στις φλόγες έργα τέχνης, βιβλία, καθρέφτες και «πολυτέλειες», σε μια τελετουργική εκστρατεία «κάθαρσης» που θα μείνει γνωστή ως «Falò delle Vanità». Το επεισόδιο συμπυκνώνει τον θρησκευτικό φανατισμό που συγκρούεται με το πνεύμα της Αναγέννησης, λίγο πριν ο ίδιος ο Σαβοναρόλα βρεθεί στο στόχαστρο της Ρώμης.

1828: Ο Ιωάννης Δομπόλλης, έμπορος και εθνικός ευεργέτης, διορίζεται από τον Ιωάννη Καποδίστρια Ταμίας της Ελλάδας και κρατά τη θέση αμισθί έως τον Νοέμβριο του 1829, σε μια περίοδο που το νεοσύστατο κράτος παλεύει να οργανώσει τα δημόσια οικονομικά του. Η μεταγενέστερη κληροδοσία του θα συνδεθεί με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση και τη θεσμική συγκρότηση της χώρας.

1898: Στο Παρίσι ανοίγει η δίκη του Εμίλ Ζολά για το «J’accuse…!», το κείμενο που τινάζει στον αέρα την υπόθεση Ντρέιφους και μετατρέπει έναν δικαστικό φάκελο σε κοινωνική έκρηξη, με τη Γαλλία να κόβεται στα δύο ανάμεσα σε «ντρεϊφουσάρους» και αντιπάλους τους.

1904: Ξεσπά η Μεγάλη Πυρκαγιά της Βαλτιμόρης, που θα σαρώσει πάνω από 1.500 κτίρια και δεκάδες οικοδομικά τετράγωνα, αφήνοντας ένα ολόκληρο κέντρο πόλης στάχτη. Η καταστροφή γίνεται σημείο καμπής για κανονισμούς πυρασφάλειας και διαλειτουργικότητα εξοπλισμού μεταξύ πόλεων.

1944: Οι Γερμανοί εξαπολύουν σκληρή αντεπίθεση στο Άντζιο της Ιταλίας, προσπαθώντας να σπάσουν το συμμαχικό προγεφύρωμα σε μία από τις πιο αιματηρές φάσεις της εκστρατείας στην Ιταλία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

1956: Ο 18χρονος μαθητής Πετράκης Γιάλλουρος πέφτει νεκρός από βρετανικά πυρά στην Αμμόχωστο, σε μαθητική κινητοποίηση μέσα στο κλίμα του αγώνα της ΕΟΚΑ. Η δολοφονία του περνά στη συλλογική μνήμη ως σύμβολο της κυπριακής νεολαίας εκείνης της περιόδου.

1962: Ο Τζον Φ. Κένεντι επιβάλλει πλήρες εμπορικό εμπάργκο στην Κούβα, «κλειδώνοντας» την αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κάστρο σε οικονομικό επίπεδο και προσθέτοντας ακόμη ένα κρίσιμο κεφάλαιο στον Ψυχρό Πόλεμο.

1963: Ισχυρό παλιρροϊκό κύμα πλήττει τον Κορινθιακό με επίκεντρο την περιοχή του Αιγίου, με μεγάλες ζημιές και ανθρώπινες απώλειες, ενώ οι μαρτυρίες μιλούν για εικόνες που μοιάζουν «αδύνατες» για κλειστή θάλασσα. Στις πηγές διαφέρει ο ακριβής απολογισμός τραυματιών, που κυμαίνεται περίπου από 20 έως 26.

1964: Οι Beatles προσγειώνονται για πρώτη φορά στις ΗΠΑ και η Beatlemania παίρνει μαζικές διαστάσεις, εγκαινιάζοντας στην πράξη τη «Βρετανική Εισβολή» στην αμερικανική ποπ κουλτούρα.

1974: Η Γρενάδα κερδίζει την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία, ανοίγοντας μια νέα, ταραχώδη πολιτικά δεκαετία στην Καραϊβική, μέσα σε ψυχροπολεμικές πιέσεις και εσωτερικές ανακατατάξεις.

1984: Πραγματοποιείται ο πρώτος αδέσμευτος διαστημικός περίπατος στην Ιστορία, με τον Αμερικανό αστροναύτη Bruce McCandless II να κινείται χωρίς «ομφάλιο λώρο», σε εικόνες που γίνονται εμβληματικές για την εποχή των διαστημικών λεωφορείων.

1986: Ο Ζαν Κλοντ Ντιβαλιέ εγκαταλείπει την Αϊτή, βάζοντας τέλος σε 28 χρόνια οικογενειακής εξουσίας που είχε ταυτιστεί με καταστολή, διαφθορά και φόβο.

1990: Η Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΣΕ δρομολογεί το τέλος του μονοπωλίου εξουσίας, «σπάζοντας» τον πυρήνα του μονοκομματικού συστήματος που είχε κατοχυρωθεί θεσμικά, σε μια κίνηση που επιταχύνει την αποσύνθεση της Σοβιετικής Ένωσης.

1992: Υπογράφεται η Συνθήκη του Μάαστριχτ, με την οποία οι 12 της τότε ΕΟΚ θέτουν τα θεμέλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ΟΝΕ που θα οδηγήσει στο ευρώ. Από ελληνικής πλευράς υπογράφουν ο Υπουργός Εξωτερικών Αντώνης Σαμαράς και ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας Ευθύμιος Χριστοδούλου.

1999: Πεθαίνει ο βασιλιάς Χουσεΐν της Ιορδανίας, μια από τις μακροβιότερες και πιο καθοριστικές φυσιογνωμίες της Μέσης Ανατολής στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.

2004: Πεθαίνει στην Αθήνα ο Ρολφ Πόλε, δικηγόρος που είχε συνδεθεί με τη RAF και whose σύλληψη και δικαστική διαμάχη στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1970 είχε πυροδοτήσει έντονη συζήτηση για το «πολιτικό έγκλημα» και την έκδοση.

2004: Σε δημοσκόπηση που παρήγγειλαν τα UCI Cinemas σε δείγμα 1.000 κινηματοθεατών στη Βρετανία, το «We Will Rock You» των Queen ψηφίζεται ως ο κορυφαίος ροκ ύμνος όλων των εποχών, με δεύτερο το «Bohemian Rhapsody», με αφορμή την κυκλοφορία της ταινίας «School of Rock».

2008: Ο Ιερώνυμος, μητροπολίτης Θηβών και Λεβαδείας, εκλέγεται νέος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος, στη δεύτερη ψηφοφορία με 45 ψήφους έναντι 27.

2011: Η AOL ανακοινώνει την εξαγορά της Huffington Post έναντι 315 εκατ. δολαρίων, σε ένα deal που συζητιέται ως «στοίχημα» για τη σύγκλιση τεχνολογίας και media στη μετά κρίση διαφημιστική αγορά.

2012: Ομοσπονδιακό εφετείο στις ΗΠΑ κρίνει αντισυνταγματική την απαγόρευση του γάμου ομοφύλων στην Καλιφόρνια, σε απόφαση-ορόσημο που τροφοδοτεί το επόμενο κύμα εξελίξεων για τα δικαιώματα και την ισότητα στον γάμο.

Γεννήσεις



1812 – Κάρολος Ντίκενς (Charles Dickens, 7 Φεβρουαρίου 1812 – 9 Ιουνίου 1870), Άγγλος μυθιστοριογράφος και η πιο αναγνωρίσιμη φωνή της Βικτωριανής λογοτεχνίας. Με μυθιστορήματα που δημοσιεύονταν σε συνέχειες, έστησε χαρακτήρες που έγιναν παγκόσμια σύμβολα και κατέγραψε με οξυδέρκεια τη φτώχεια, την παιδική εργασία και τις κοινωνικές ανισότητες. Έργα-σταθμοί του είναι τα «Μεγάλες Προσδοκίες» και «Χριστουγεννιάτικη Ιστορία».

1977 – Δημήτρης Παπανικολάου (7 Φεβρουαρίου 1977 – ), Έλληνας καλαθοσφαιριστής και προπονητής, που έζησε πρωταγωνιστικά την εποχή των ευρωπαϊκών θριάμβων του ελληνικού μπάσκετ. Αγωνίστηκε κυρίως ως σούτινγκ γκαρντ και σμολ φόργουορντ, με μεγάλες θητείες σε Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό. Κατέκτησε δύο φορές την EuroLeague (1997, 2007) και πολλά πρωταθλήματα Ελλάδας, έχοντας ρόλο «εργάτη πολυτελείας» σε ομάδες τίτλων.

1978 – Άστον Κούτσερ (Ashton Kutcher, 7 Φεβρουαρίου 1978 – ), Αμερικανός ηθοποιός, παραγωγός και επιχειρηματίας, που έγινε διάσημος ως Michael Kelso στη σειρά «That ’70s Show». Μετέφερε τη δημοφιλία του στον κινηματογράφο και έμεινε έντονα στη μνήμη του κοινού με το «The Butterfly Effect», ενώ στην τηλεόραση δημιούργησε και παρουσίασε το «Punk’d». Παράλληλα επένδυσε δυναμικά σε τεχνολογικές startups, χτίζοντας δεύτερη καριέρα εκτός πλατό.

1989 – Νικ Καλάθης (Nick Calathes, 7 Φεβρουαρίου 1989 – ), Ελληνοαμερικανός πλέι μέικερ, από τους πιο επιδραστικούς οργανωτές στην ιστορία της EuroLeague. Μετά το κολεγιακό μπάσκετ στις ΗΠΑ, καθιερώθηκε στην Ευρώπη και κατέκτησε την EuroLeague με τον Παναθηναϊκό το 2011. Είναι ο all-time leader της διοργάνωσης σε ασίστ και κλεψίματα, ενώ με την Εθνική Ελλάδας πήρε χάλκινο στο EuroBasket 2009, έχοντας κεντρικό ρόλο στη δημιουργία.

Θάνατοι

2017 – Λουκιανός Κηλαηδόνης (15 Ιουλίου 1943 – 7 Φεβρουαρίου 2017), Έλληνας τραγουδοποιός με σπάνια ικανότητα να μετατρέπει την αστική καθημερινότητα σε τραγούδι, με χιούμορ, τρυφερότητα και κινηματογραφική εικόνα. Υπέγραψε διαχρονικές επιτυχίες και κράτησε προσωπικό, αναγνωρίσιμο ύφος που γέρασε όμορφα. Το 1983 έγραψε ιστορία με το «Πάρτυ στη Βουλιαγμένη», μια συναυλία-ορόσημο που έμεινε ως «ελληνικό Woodstock» στη συλλογική μνήμη.

Εορτολόγιο

Παρθένιος, Παρθενία